توازن

سناریوی جمهوری اسلامی برای فردای دستیابی به بمب اتم

2011-12-08T22:51:00.002+03:30

یکی از کاربران فرندفید چندی پیش پرسشی را طرح کرده بود که شاید بارها به ذهن تک تک ما رسیده باشد و جواب آن را بدیهی دانسته و چندان بدان نپرداخته باشیم.

سوال این بود: « فکر می‌کنید جمهوری اسلامی به دنبال سلاح اتمی هست؟ اگر جواب مثبت است فکر می‌کنید از این سلاح چه استفاده‌ای می‌خواهد بکند؟ »

و بعد از کامنت های مفصلی که مخاطبان برایش نوشته بودند، به این جمع بندی رسیده بود که «تقریباً همه دوستانی که اینجا نظر دادن تصریحاً یا تلویحاً (دو مورد) نظرشون اینه که جمهوری اسلامی دنبال سلاح اتمی هستش. و اکثریت در این موضع متفق‌القول هستند که سلاح اتمی رو در کوتاه مدت و میان مدت برای تضمین بقاش می‌خواد و در بلند مدت برای بلندپروازی‌های ایدئولوژیکش»

جمع بندی بالا ، دقیق به نظر می رسد با این وجود در این نوشته سعی خواهد شد موضوع، دقیق تر واشکافی شود.

اگر بخواهیم دلایل راهبردی جمهوری اسلامی را برای دستیابی به بمب اتمی (و یا قدرت اتمی)، به بحث بنشینیم، باید تحلیل مان را از اصلی ترین گره آغاز کنیم. این گره اصلی، «هویت» جمهوری اسلامی است که این نظام مجبور است برای حفظ حیات خود بدان پایبند بماند. در این هویت، خطوط قرمزی وجود داردکه مرتب بین جمهوری اسلامی ایران و نظم بین الملل چالش ایجاد می کنند. به بیان دیگر بعضی از این خطوط قرمز، توان بازی در نظام بین الملل را از نظام اسلامی ستانده اند و آن را در موضعی مستقر کرده اند که نمی تواند به چارچوبه نظام بین الملل و نظم نوین آن تن دردهد. به کلام دیگرباید گفت که پذیرش نظام بین الملل برای جمهوری اسلامی از دست دادن این هویت است.

اگر روزی فرا برسد که جمهوری اسلامی نظام بین الملل را به تمام بپذیرد و بواسطه آن بخش های پر رنگ هویتی خودش را پاک کند این اتفاق به معنای ریزش ساختار ایدئولوژیک خواهد بود که در خوشبینانه ترین حالت استحاله شدن نظام را در پی خواهد داشت و نام خمینی و انقلاب اسلامی را به گنجینه های تاریخی خواهد سپرد.

تا زمان وجود نظام دو قطبی نظام اسلامی می توانست به حیات بخور و نمیر و انگلی خود ادامه دهد. اما با گذشت نزدیک دو دهه از فروپاشی بلوک شرق و تحولات عمیق در چینش پازل قدرت های جهانی، در به در دنبال سوراخ دعایی است که بتواند نقشه حیات آینده خود را در آن بیابد.

راه های گوناگونی تاکنون پیموده شده است. مثلا دوره اول هاشمی رویکرد اصلی، خودکفایی بود. بلوک شرق تازه فروریخته بود و تصور روشنی از جهان بعد از کومونیسم وجود نداشت. پایان یافتن جنگ و نیاز کشور به بازسازی این توهم را ایجاد کرد که می توان مرزها را بست با همان شعار نه شرقی و نه غربی، به بازسازی کشور پرداخت. چنین رویکردی دوام چندانی نیافت و جوانان دوران انقلاب که حالا مدیران جنگ رفته و بازسازی دیده ای شده بودند فهمیدند که نمی شود مرزها را بست و فقط به خودکفایی مشغول شد.

بن بست در خودکفایی مدیران کمتر ایدئولوژیک و اجرایی را به سمت جهانی شدن و عضویت در شورای تجارت جهانی ترغیب کرد. چنین صحبت هایی در دوره دوم هاشمی شروع شد. و اینجا بود که یک به یک می فهمیدند برای حضور در جامعه جهانی و پذیرفتن قواعد آن باید هویت ده دوازده ساله جمهوری اسلامی قربانی شود. همزمان چنین فهمی هم در بخش محافظه کار نظام اسلامی به وجود آمد و این شد که هویت جمهوری اسلامی شروع به صدور علایم حیات کرد و واکنش هایش آغاز شد. چنین واکنش هایی را می توان در قتل های خارجی ، ترورها و بگیر و ببندهای حزب الله در آن دوره ردیابی کرد. در نهایت غلیان هویت جمهوری اسلامی آنقدر گسترده شد که موجب شد مردم از ترس جناح های به شدت دست راستی جمهوری اسلامی به خاتمی رای بدهند.

دولت خاتمی برای رفع مشکل تعارض هویت نظام با نظم جدید بین الملل، فرصت داشت. اما قدرت و ابزار نداشت. یک دلیل عمده اش همین هویتی بود که موجودیت جناح چپ بدان وابسته بود. چنین وضعیتی اصلاح طلبان را وادار کرد تا در این حوزه رویکرد حل مسئله نداشته باشند، و مجبور شوند راهبرد فرار از طرح مساله را برگزینند. یعنی کم رنگ کردن گوگاه های هویتی نظام که بیشترین تعارض را در برابر نظام بین المل داشتند. اصلاح طلبان برای در راستای این راهبرد سعی می کردند که یا به این گلوگاه ها نپردازند و یا در صورت مواجحه با آن موضعی خنثی بروز می دادند. خامنه ای هم اتفاقا نقطه ضعف اصلاح طلبان را درست تشخیص داد و نگذاشت که آنان استراتژی خود را با موفقیت پیش ببرند. جمهوری اسلامی اگر می خواست بحث هسته ای را به صورت استراتژیک دنبال کند می توانست بعد از لو رفتن طرح، با پایین کشیدن فتیله برای ادامه راهبرد خود زمان بخرد. اما خامنه ای احساس کرد با همین ابزار می تواند از قدرت گرفتن جناح چپ جلوگیری کند و این طور شد که یک موضوع راهبردی در سطح امنیت ملی و بین المللی تبدیل به یک ابزار راهبردی داخلی شد و بحث هسته ای به نقطه بی بازگشت رسید.

خامنه ای در دولت دوم خاتمی، همزمان با هم زدن دیگ هسته ای که برای اصلاح طلبان بار گذاشته بود، تصمیم گرفت مدل حکومت اسلامی را تدوین کند و برای بعد از اتمام دولت خاتمی نقشه خود را بچیند. مدل انتخابی هم مدل چینی بود. یعنی یک سیستم بسته سیاسی و اجتماعی و یک سیستم اقتصادی نسبتا باز با سرنخ های کنترل شده. عده ای از خواص پیرامون بیت خامنه ای به چین فرستاده شدند تا نحوه خصوصی سازی و سپردن سر نخ های اصلی اقتصاد به مهره های وفادار حزب کمونیست را ببینند و دریابند که افراد کلیدی بخش خصوصی همچنان از وفاداران و از اعضای رسمی این حزب انتخاب می شوند. ترجمه حزب کمونیست چین در ایران شد شد سپاه. مساله اصلی اما حل نشده بود. چین هر چه هم که با نظام بین الملل کنار آمده بود اما یک خط قرمز هایی هم داشت و ظاهرا جامعه بین الملل به یک همزیستی مسالمت آمیز با این خط قرمز های چینی رضایت داده بود.

معمای اصلی اینجا بود که چین چه داشت و ترجمان آن داشته برای جمهوری اسلامی به چه انجامید. شاید بتوان برای داشته های چین موارد بسیاری سیاهه کرد. ولی ترجمان همه این ها برای جمهوری اسلامی شد قدرت بر هم زدن نظم جهانی!
و این گونه بود که آن دیگی که برای اصلاح طلبان بار گذاشته شده بود، تبدیل به خوراک داخلی و بین المللی خامنه ای برای در افتادن با نظام بین الملل شد. البته سلاح هسته ای چین و جایگیریش در نظام بین الملل ماحصل نتایج جنگ جهانی دوم است ولی شاید مهمترین دلیل تحمل خطوط قرمز چین، قدرتش در بر هم زدن نظم بین الملل باشد. چین مانند شوروی مدعی یک نظم دو قطبی نیست و به دنبال برپایی شعباتی در دیگر نقاط دنیا هم نمی باشد. ولی خودش به تنهایی سهم عمده ای از جمعیت و مساحت دنیا را به خود اختصاص داده است. چین در وسط زمین نظم نوین جهانی بازی نمی کند، اما در کنار آن خوشه چینی می کند و از طرفی قدرت بازی با خود نظام بین الملل را نیز دارد. به همین دلیل هم در ابعاد اقتصادی با این چارچوبه کنار آمده است ولی در ابعاد سیاسی، فرهنگی و مالکیت فکری، نظام بین الملل را به هیچ انگاشته و دیوار دیگر بر دور چین بنا کرده است.

خامنه ای و اطرافیان عمدتا سپاهیش نهایتا به این جمع بندی رسیدند که نه تنها در ابعاد اقتصادی که حتی در روابط بین الملل باید راه چین را دنبال کنند. آنها باید قدرتی در دست داشته باشند که بتوانند در زمان لازم نظم بین الملل را تهدید کنند. چین با اتکا به جمعیت زیاد، و وسعت گسترده به صورت طبیعی از چنین امکانی برخوردار است و تصور به هم خوردن نظم و امنیت کشوری با این جمعیت بزرگ و ایجاد چالش در امنیت شرق دور، برای مدعیان نظم نوین جهانی همیشه هشدار دهنده است.

جمهوری اسلامی نه جمعیت چین را دارد و نه وسعت آن را و نه قدرت اقتصادی دو دهه پیش چین را. اما از یک مزیت مشابه برخوردار است و آن هم قرار گیری در قلب دنیا. قلب در بدن جانداران نقش پمپاز حامل انرژی(خون) را دارد و خاورمیانه حداقل تا 3 دهه دیگر چنین نقشی خواهد داشت.

جمهوری اسلامی به خوبی می داند که سلاح های متعارف تنها برای استراتزی های دفاعی مناسب است، اما اگر بخواهد نظام بین الملل را دچار حمله قلبی و یا سکته قلبی کند، باید سلاح هایی در اختیار داشته باشد که در زمان کم و حجم گسترده ،حیات نظام بین الملل را به خطر اندازند.

افق چنان روزی هم تا حدودی روشن است. جمهوری اسلامی در صورت داشتن سلاح هسته ای، حتی لازم نیست موشک های قاره پیما داشته باشد، چاه های نفت عراق و عربستان و کشورهای جنوب خلیج فارس و گذرگاه تنگه هرمز آنقدر به ایران نزدیک هستند که با موشک ها و هواپیماهای متعارف هدف قرار گیرند. کافیست دو تا سه بمب اتمی این مناطق را در هم بکوبد. تا سکه قلبی، بخش های حیاتی نظم نوین جهانی را برای همیشه دچار مرگ ناخواسته کند.

البته هدف جمهوری اسلامی رسیدن به چنین روزگاری سیاهی نیست. استراتژیست های جمهوری اسلامی می خواهند تا فردای دست یابی به بمب اتم این سناریو را در برابر نظام بین المل بگشایند و

بمانند کشور چین، مراودات اقتصادی خود را به دنیای آزاد گسترش داده و دیوار ایدئولوژیک خود را بر گرد فرهنگ و سیاست ایران مستحکم تر نمایند.

زندانی سیاسی یا سیاسیون زندانی

2011-07-01T20:54:00.000+04:30

با واژه زندانی سیاسی مشکل دارم. نه از این نگاه که بگویم زندانی سیاسی نداریم، بلکه از این رو که دوست ندارم با چارچوب حقوقی موجود، به یک اصطلاح حقوقی به نام «زندانی سیاسی» رسمیت بدهم.

چطور می شود که انسان به حقوق بشر، حق آزادی بیان، حق حیات اقلیت، حق برگزاری راهپیمایی اعتراضی، حق تحصن، حق اعتصاب و هزاران حقوق سیاسی دیگر اعتقاد داشته باشد و باز هم از اصطلاح «زندانی سیاسی» استفاده کند.

بدیهی است که هر شخصی که بخواهد از این حقوق خود استفاده کند و در جریان آن مرتکب جرمی شود که در قوانین مشخص شده باشد، طبق روال معمول هر سیستم حقوقی نسبت به جرم او رسیدگی خواهد شد. پس چه جایی می ماند برای طرح موضوع «جرم سیاسی» ؟ واقعا جرم سیاسی چه می تواند باشد؟

آیا بناست جرم جدیدی تعریف شود؟ یا اینکه اگر کسی از حقوق سیاسی خود سو استفاده کرد باید مورد پیگرد قرار گیرد؟ اتفاقا همین قسمت است که بحث را به شدت حساس می کند. سو استفاده از حقوق سیاسی اگر واقعا توسط یک جرم عمومی و عادی قابل تعریف نباشد، چگونه سنجیده خواهد شد؟ مثلا اگر حق برگزاری راهپیمایی اعتراض آمیز وجود دارد، یک حکومت می تواند همیشه مخالفان خود را به سو استفاده از این حق متهم کند. و در دیگر موارد حقوق سیاسی هم داستان بر همین شکل است. البته از یاد نبریم که در نظام جمهوی اسلامی نفس استفاده از همین حقوق جرم محسوب می شود.

بعضی ها داستان را از زاویه دیگری می بینند. آنها می گویند جرم سیاسی، جرمی است که به پشتوانه قدرت سیاسی رخ می دهد مثل جرم نظامی. و به همین دلیل باید مرتکبین ان را در دادگاه های سیاسی محاکمه کرد. منظور این دسته آن است که مثلا اگر یک رئیس جمهور به خاطر جایگاه سیاسی و قدرت ناشی از آن، اقداماتی صورت داد که اساس قوانین را از بین ببرد، این اقدام جرم سیاسی است. مثلا در کشوری مثل امریکا، جزای چنین جرمی، محرومیت از خدمات سیاسی و یا تصدی مقامات حکومتی است.

با این وجود در دنیا بر سر یک مفهوم تقریبا اجماع وجود دارد. و آن هم این است که جرم سیاسی، جرایم عادی و تعریف شده ای است (هم فعل و هم ترک فعل را شامل می شود) که از سر خیرخواهی و برای منافع اجتماعی رخ داده و اهداف و منافع شخصی در اثر ارتکاب جرم نصیب مجرم نمی شده است. به عنوان مثال شما در جریان یک راهپیمایی مسالمت آمیز و غیر خشونت بار، ناچار می شوید یک ماشین پلیس را تصرف کنید و از بلندگوی آن برای سر داند شعارهایتان استفاده کنید. این مصداق جرم سیاسی است.

همه اینها را نوشتم که بگویم بسیاری از اتهاماتی که به سیاسیون زندانی ما زده شده، مصداق همین جرم سیاسی است. ایجاد ترافیک و راهبندان و یا اقدام بر خلاف امنیت ملی و یا تشویش اذهان عمومی و ... همه مصداق جرم سیاسی است و لازم است در دادگاه علنی و با حضور هیات منصفه رسیدگی شود. و اگر هیات منصفه ای وجود داشته باشد که وجدان جامعه باشد قطعا تشخیص خواهد داد که این زندانیان در ایجاد راهبندان و ترافیک و یا خدشه دار کردن امنیت ملی و یا به هم ریختگی افکار عمومی مجرم نیستند و در زندان نگاه داشتن آنها نه تنها غیر قانونی است که مصداق جنایت علیه انسانهاست.

با این اوصاف آیا باز هم دست است که بگوییم زندانیان سیاسی؟ مگر آنها جرمی در حین اعتراضات سیاسی مرتکب شده اند؟ و آیا جرایم فرضی آنها در دادگاهی علنی و با حضور هیات منصفه واقعی، بررسی شده است؟

و آیا بهتر نیست این زندانیان بی گناه را سیاسیون زندانی بنامیم؟ کسانی که به خاطر عمل سیاسی مشروع و قانونی، به زندان انداخته شده اند، و نه ارتکاب جرایم عادی در حین انجام عمل سیاسی!

نکته تامل برانگیز آن است که این سیاسیون زندانی، جز با به خطر انداختن جانشان نتوانستند وضعیت ناگوار حاکم بر خود را به ما منتقل کنند. وضعیتی که فرهیخته ای همچون هدی صابر اولین قربانی بی گناه آن بود. صابری که خود تاکید داشت در اعتصاب غذا افراط گری نخواهد کرد، به خاطر مشت و لگدهای زندانبانان و نبود رسیدگی مناسب پزشکی جان سپرد.

حال پرسش این است که در زندان بزرگتری به نام ایران که ما همه در بند آن هستیم و دستمان هم طبیعتا از زندانیان اوین بازتر است ، ما چه باید بکنیم؟

غریزه احمدی‌نژادی

2011-04-28T09:56:00.005+04:30

دعوای احمدی‌‌نژاد و خامنه‌ای دقیقا جایی شروع می‌‌‌‌شود که صورت مساله انتخابات پاک شده باشد. نه خامنه‌ای و نه احمدی‌نژاد هیچ کدام به دنبال کسب حمایت و مشروعیت ازیک انتخابات حتی صوری هم نیستند. هم اکنون رقابت اصلی، رقابت در جهت بیمه کردن دو انتخابات بعدی است. برای بررسی ریشه‌های چنین خواستی بین جناح‌های مختلف گروه حاکم، ابتدا لازم است تا یک تصویر کلی از فضای موجود داشته باشیم:

1- جمهوری اسلامی‌‌‌ حداقل در دوران زمامداری خامنه ای، پرونده هر نوع انتخابات چالشی را بسته است. منظور انتخابات آزاد نیست، چون آن خیلی پیش‌ترها پرونده‌اش مختومه شده بود. تجربه جنبش سبز و آتش زیر خاکستر آن حاکمیت را به این نتیجه رسانده که جامعه کشاندن هر نوع چالشی حتی بین جناح های مختلف طرفدار خامنه‌ای ممکن است فرصت مجددی برای روشن شدن آتش اعتراضات باشد. بنابراین انتخابات‌های بعدی کاملا شکل و شمایل انتصابات خواهد داشت و بسیار شبیه به انتخابات دوره دوم هاشمی خواهد بود.

2- خامنه‌ای که توانسته تا کنون هاشمی را به عنوان بزرگترین قدرت همطراز خود، به عقب نشینی وادارد، بسیار مراقب است تا خلا به وجود آمده مدعی دیگری نیابد. از این رو تصمیم قطعی او حذف جناح احمدی‌نژاد از قدرت در دوره بعدی مجلس و ریاست جمهوری است. در این طرح او جناح احمدی نژاد را در حد یک اقلیت مجلس، همچنان در اختیار خواهد داشت. ولی دولت در دست یک شاخه دیگر از زیرمجموعه های خامنه ای قرار خواهد گرفت.

3- تحلیل دیگر خامنه‌ای این بوده که طرح یارانه‌ها، به یک پیش‌مرگ احتیاج داشته است. طبق این تحلیل حاکمیت ( به دلایل زیادی)، در وضعیتی است که برای حفظ ااقتدار و کارکرد طبیعی خود در آینده نزدیک، چاره‌ای جز اجرای این طرح ندارد و از طرفی، تبعات آن آنقدر گسترده است که ممکن است اعتبار حکومت را کلا زایل گرداند. از این رو احمدی‌نژاد با اخلاق خاص خودش برای اجرای این طرح برگزیده شد و به میدان فرستاده شد. طبق این تحلیل، بخش دیگری از زیر مجموعههای خامنه‌ای وظیفه انتقاد به احمدی‌نژاد را بر عهده دارند تا اینکه زمانی که احمدی نژاد به خاطر اجرای این طرح کاملا سوخت، جناح دیگر در نقش ناجی ملت ظاهر شده تا ملتی را که تا حد مرگ تحت فشار است، به تب راضی کنند.

4- احمدی نژاد توانسته به مدد مدیریت امنیتی و فشار بسیار شدید نیروهای اطلاعاتی، تا حدودی از انفجار قیمت‌ها در چند ماهه اخیر جلوگیری کند. او و تیمش از همه تحلیل ها باخبرند و حتی خود او این نقش پیش‌مرگی را پذیرفته و بارها به زبان بی زبانی بدان اشاره کرده‌است. اما ظهور جنبش سبز و دست بسته خامنه ای در برابر آن و حمایت پیش بینی نشده وی از احمدی نژاد موجب شده تا رئیس دولت جایگاه محکمتری پیدا کرده و چشم به جایگاه هاشمی که همینک خالی است بدوزد. تاخیر تقریبا دو ساله دولت در اجرای طرح یارانه ها ناشی از همین وضعیت خطیر خامنه ای بود و گروه احمدی نژاد هوشمندانه، سناریوی پیشمرگی خود را به تعویق انداختند و فرصت‌طلبانه جای پای خود را در قدرت محکم‌تر از پیش کردند.

5- احمدی‌نژاد و گروهش به خوبی می‌دانند که طرح یارانه‌ها در نیمه دوم سال جاری یک شک محکم و ویرانگر بر جامعه ایران وارد خواهد کرد، از این رو می‌خواهند نمایشنامه را برهم زنند و با جای پاهایی که پیش از این محکمشان کرده اند، حضورشان را در قدرت و آن جایگاه خالی شده، تضمین کنند. آنها دیگر راضی نیستند که پیشمرگ طرح یارانه ها باشند. موقعیت فعلی گلوگاهی است که احمدی نژاد و تیمش در آن ایستاده‌اند و باج گیری می‌کنند. آنها بازی را متوقف کرده‌اند و ادامه نمی‌دهند تا اینکه سهم قابل توجهی از قدرت آینده برایشان تضمین شود.

گلوگاهی که احمدی نژاد در آن متحصن شده است، برای خامنه‌ای بسیار حیاتی است. او تهدید کرده که در صورت عدم تضمین قدرتش در دو انتخابات بعدی، بازای یارانه‌ها را به هم خواهد زد و نه تنها پیشمرگ این داستان نخواهد شد که به بهای تبعات سنگین آن برای کشور خود را قهرمان نجات مردم معرفی خواهد کرد و تمام‌ برنامه‌های خامنه‌ای را نقش بر آب خواهد کرد.

احمدی نژاد غریزه خاصی دارد. غریزه او غافلگیر کردن حریف است. در دوره اول ریاستش بر دولت، بارها بر طبق این غریزه در مناسبات داخلی و خارجی عمل کرده است. و همینک هم او خامنه‌ای را غافلگیر ساخته است. همین غریزه، خامنه‌ای و نظام را نگران حرکت پیش بینی نشده دیگری و حتی انتحاری او ساخته است و همین اوضاع را پیچیده‌تر می‌کند.

آنچه که مشخص به نظر می رسد این است که، در این درگیری طرفی که کوتاه آید، باخته و دو انتخابات بعدی را از دست داده است. مهره‌های پشتیبان خامنه‌ای قدرت نظامی و ایدئولوژیک در بدنه حامیان است و برگ برنده احمدی‌نژاد، برهم زدن بازی و سناریوی پیشمرگی. هر دو هم به اندازه کافی پشتوانه تحرک برای طرفین فراهم ساخته اند. فضا هم آنقدر سیاه و سفید هست که نمی‌توان برای آن توافقی بینابین تعریف کرد. پیروزی هر یک از طرفین هم تعادل موجود در کانون‌های قدرت جمهوری اسلامی را بر هم خواهد زد و بحرانهای دامنه‌داری را در دو سال آینده بر آن‌ها تحمیل خواهد کرد. تنها یک عامل خارجی پیش بینی نشده که بتواند شرایط را به نفع یکی از دو طرف ماجرا تغییر دهد، میتواند فضای خاکستری‌تری جهت توافق مهیا سازد.

اما از غریزه احمدی‌نژاد و پر رویی او نباید غافل شد. او زمانی که احساس کند که شرایط به نفعش نیست و بازنده این داستان است، باز هم از همان غریزه غافلگیری استفاده خواهد کرد و به گونه ای خود را از سقوط خواهد رهانید. آن موقع است که باید در انتظار بروز درگیری نهایی در یک دوره زمانی دیگر (البته تا قبل از انتخابات) بنشینیم.

کمی «آی کیو» می توانست از قطع شدن آن همه انگشت در گاودانه جلوگیری کند.آیا ضریب جینی «ای کیو» در ایران افزایش یافته است!؟

2010-11-11T14:00:00.002+03:30

آنطور که در کامنتهای بالاترین معلوم شد، استفاده از «گرگر» در بسیاری از روستاهای حاشیه رودخانه ها رواج دارد و قطع شدن انگشتان هم تبدیل به یک اپیدمی شده است.
در عکس بالا یک سیم موازی توسط فتوشاپ به گرگر اضافه کرده ام. با هزینه بسیار کم و استفاده نکردن از هیچ گونه وسیله اضافه این مسئله به صورت فوریتی قابل حل است.
من مانده ام روستاییانی که آنقدر توان داشته اند بچه های خود را با مدرک پزشکی به استانداری بفرستند، چرا بعد از قطع شدن اولین و یا دومین انگشت ، فکری برای حل این مسئله نکرده اند؟
از آن بدتر پزشکان معالج، معلمان مستقر در منطقه، کارمندان جهاد کشاورزی که بنا به شغل خود این وسیله و تبعات آن را دیده اند، کارمندان سازمان تعاون روستایی و صدها عنوان دیگر که حتما شهر نشین هستند و در محرومیت روستا قرار ندارند، چرا هیچ کدام به فکرشان نرسیده که پیشنهاد حل این مشکل را بدهند؟

چرا ؟ آیا ضریب جینی «آی کیو» در ایران اینقدر بالا رفته که در یک شهر کوچکی مانند كهگيلويه،طبقه متوسط جامعه نتوانسته اند برای حل مشکلی که مهترین سرمایه روستاییان (یعنی دست) را هدف گرفته، ابتکاری به خرج دهد و مشکل را حل کند؟

بومی کنیم واتیکان ، با قم، آخوند و قرآن

2010-10-20T15:18:00.001+03:30

این مطلب رو بار نخست در کامنتهای یک مطلب در بالاترین همینطور فی البداهه نوشتم. چون اون لینک قدیمی شده بود، خیلی مطلب دیده نشد. دیدم همینطوری الکی بد هم نشده گذاشتمش اینجا تو وبلاگ.
از وقتی رفتی آقا
از پیش ما
از اینجا
تهرون ما غم داره
انگار یه بو کم داره نه نه خیالات نکن
لوله گاز درست شد
هوا کش توالت
موتورفنش عوض شد.
وقتی بودی تو تهرون
یه بوی دائمی بود
همینکه رفتی بیرون
اون بوهه رفت خیلی زود
حالا که رفتی تو قم
شنیدم از خویش و قوم
اون بوهه اونجا هستش
نفسشون رو بستش
بیا یه سودا کنیم
یه نقشه بر پا کنیم
شما می مونی تو قم
ایرون رو می دی مردم
مردم ما بی حالند
خمارن و تو خوابند.
اگر بمونی تو قم
بو نره، حلق مردم
همشون بیدار میشن
سرزنده و شاد میشن.
معتادای بوی تو
میان تو قم پیش تو
این مدل تو اروپا
عمل شده قبل ما
یه گوشه تو ایــــتالیا
براهه کار خدا
بومی سازی یادت هست
پیش هر کس می گفتی
ای باریکلا به تو
این یکی رو گل گفتی
بومی کنیم واتیکان
با قم، آخوند و قرآن

سایه سنگین ناامیدی ؛ نسخه پیچی متفاوت عباس عبدی و اکبر گنجی برای امیدواری

2010-10-04T18:24:00.003+03:30

وضعیت حاکم بر کشور آنقدر بد است که هر بیننده ای برای اصلاح و یا تغییر آن، انگیزه می یابد. اما این انگیزه ها معمولا به دیوار بلند ناامیدی برمی خورند و از این رو پرسشی اساسی که همه را درگیر خود ساخته این است که آیا امیدی برای بهبود وضعیت کشور هست؟ آیا می توان به پتانسیل داخلی خودمان امید داشته باشیم؟ ایا می توان امیدوار بود که بیش از این به قهقهرا نرویم و آیا می توان امیدورا بود که وضعیتمان بهتر از این شود.

انتخابات سال گذشته و تولد جنبش سبز بسیار بر امیدوار شدن شهروندان ایرانی افزود، با این حال سرکوب شدید این جنبش، بسیاری را نا امید ساخته است. از طرفی وضعیت بد کشور چه به لحاظ داخلی و چه به لحاظ خارجی اصولا هر نوع امید به تغییر یا اصلاح از داخل را به سرعت از بین برده و در نتیجه شهروندان را منزوی و یا امیدوار به قدرت های خارجی، می سازد.

در چنین فضایی چگونه می توان به آینده کشور امیدوار شد؟ و آیا امیدوار شدن معنی می دهد؟

در حال حاضر می توان دو گروه امیداور و ناامید را در برابر مسئله ای به نام آینده ایران شناسایی کرد:

الف- آنها که به دنبال ایجاد اصلاح، تغییر یا استحاله در کشور بوده اند، امید خود را اندک اندک از دست می دهند. تمام گروه های جمهوری خواه مذهبی(اصلاح طلب)، جمهوری خواهان سکولار ، فعالین حقوق بشرو فعالین حقوق قومی، می توانند در این گروه ها جای بگیرند.

ب- دو دسته امیدوار هم وجود دارند که تفاوت بنیانی با هم دارند

ب-1-آنها که به دنبال فروپاشی سیستم و یا کشور هستند: گروه های تجزیه طلب در صف اول این گروه قرار دارند و در پس آنها سلطنت طلبان و گروه هایی مانند مجاهیدن خلق قرار می گیرند. این گروه ها با همدیگر تفاوت های بنیادی دارند، اما در یک اصل کلیدی مشترکند. آنها می دانند که به علت نبود اقبال عمومی در کشور تنها در یک پروسه فروپاشی و ناامنی گسترده می توانند وارد قدرت شود و با سرکوب و یا کمک از نیروهای خارجی، نظام و یا رژیمی جدید تعبیه کنند تا بواسطه آن حضور آنها در قدرت تضمین شود. در حال حاظر این گروه ها، فروپاشی سیستم حاکم بر ایران را به خاطر نا کارآمدی داخلی و فشارهای خارجی پیش بینی کرده اند و از این رو امیدوار شده اند.

ب-2-اقتدارگرایان حاکم بر جمهوری اسلامی: این گروه پس از سرکوب شدید جنبش سبز و زندانی کردن همه

منتقدان فعال و جدی و منحل کردن احزاب سیاسی ، بسیار امید دارند که با ایجاد یک خفقان عمومی در کشور، برای همیشه قدرت را از آن خود گردانند و از داخل کشور هیچ نگرانی نداشته باشند. آنها حتی به مدد پول نفت و تحرکاتشان در کشورهای منطقه امیدوارند که در جبهه خارجی، مقاوت کنند و با رسیدن به بمب هسته ای یا توان تولید آن برای همیشه بازدارنده هر نوع تهدید خارجی باشند.

در چنین شرایطی چگونه می توان به آینده بهتر و مطلوب تری برای کشور امیدوار بود. لازمه امیدوار شدن گروه اول ایجاد یاس و سرخوردگی در گروه دوم است. در چنین شرایطی باید تهدید جنگ از سر ایران برداشته شده باشد، برنامه هسته ای متوقف شده و یا از سرعت آن به شدت کاسته شده باشد، اقتدارگرایان در داخل حکومت به بن بست رسیده و حداقل نشان هایی از عقب نشینی آنها دیده شود. اما به غیر از این ملزومات که البته سلبی هم هستند، آیا می توان معیارهای دیگری را برشمرد؟ ادامه این نوشته، پاسخی است به همین سوال:

به تازگی دو مقاله به صورت همزمان یکی از عباس عبدی و دیگری از اکبر گنجی منتشر شده است که هر کدام از دیدگاه خود حرکت به سمت امیدواری را توضیح داده اند.

مهمترین نکته ای که عباس عبدی در مقاله خود، برای غلبه بر نا امیدی مطرح می کند، تعدیل خواسته هاست. او قبلا در در نقد جنبش سبز هم همین نکته را مطرح کرده بود که وقتی مطالبات اجتماعی در برابر حاکمیت به بن بست رسید و جوابی نیافت نباید بر سطح آن افزود و حتی در صورت امکان از دامنه آن کاست تا دستیافتنی تر شود. فرازهای مقاله او بدین شرح است:

1-آرمان باید اخلاقي، قانوني و به لحاظ نظري و منطقي قابل دفاع باشد

2-آرمان با توجه به مجموع شرايط و امكانات قابل دسترس باشد

3-آرمان را بايد تا حدي منعطف تعريف كرد، تا وضعيت صفر و يك شامل حال آن نشود

4-نااميدي انعكاسي از پافشاري بر انتخاب غلط در آرمان اوليه است،

و اما اکبر گنجی در سخنرانی خود(که به صورت مقاله ای منتشر شده است) بعد از اینکه خصوصیات جنبش را شرح می دهد و ثابت می کند که وضعیت چندان روبراه نیست و نا امیدی بر آن سایه افکنده شرح می دهد که چه چیزهایی داریم که بدان امیدوار باشیم. اکبر گنجی هیچ از کاهش مطالبات نمی گوید و حتی هدف اصلی جنبش را اشتباه و یا غیر قابل دسترس نمی داند. او امیدواری را در گرو موارد زیر قابل دستیابی می داند:

1- درست کردن اميد، از راه تبديل آرزوهای بزرگ به اهداف صورت می گيرد. اهداف را بايد با امکانات موجود داخلی و بين المللی سنجيد.

2- افزایش شکاف در راس حاکمیت

3-نسل خواهان تغییر

4-تغيير سرمشق/گفتمان،از انقلابی/خشونت آميز به مسالمت آميز/بدون خشونت؛ بسيار اميد بخش است.

5-اين ايده که جنبش دموکراسی خواهی/حقوق مدنی مرزبندی های عقيدتی/ايدئولوژيک/جنسيتی/قومی/ و غيره را پشت سر گذاشته است

6-راه حل ايجاد "اعتماد"، خلق "اميد" و درست کردن "آکتور سياسی"، ایجاد فرايند گفت و گوی جمعی در باره گذشته است.

نظر عباس عبدی بسیار خوشبینانه طرح شده است. او همچنان بر تحلیل های قبل از انتخابات تکیه کرده است و امیدوار است تا شرایطی پیش آید که فضای قبل از انتخابات یا فضایی شبیه به آن در کشور گشوده گردد، و بتوان طرح جدید ، کم هزینه تر و دستیافتنی تری برای دستیابی به دموکراسی و مردمسالارای درانداخت. اما اکبر گنجی از دید دیگری تحلیل کرده است. او یک مبارزه تمام عیار را در سپهر سیاست ایران در جریان می بیند و برای این مبارزه و ایستادگی بر سر اهداف آن نسخه می دهد. از این روست که این دو نفر اینقدر متفاوت دستیابی به امید را به بحث نشسته اند.

مایلم بر نکته های گنجی یک کلید واژه دیگر هم بیافزایم که می تواند امید منطقی را ایجاد کند و از حرکت به سمت امید واهی جلوگیری کند. و آن هم گفتگوی هدفمند و مستدل در باره آینده ایران است. در این باره بیشتر خواهم نوشت.

شعری که مهدی اخوان در جواب خامنه ای سرود؛ هیچیم و چیزی کم

2010-07-08T19:05:00.004+04:30

فرج سرکوهی مقاله ای در رادیو فردا در خصوص ابعاد روان شناختی برخورد آقای خامنه ای با هنرمندان و شاعران را نگاشته است. در انتهای این مقاله در خصوص برخورد آقای خامنه ای در کسوت امام جمعه تهران با اخوان در اوایل انقلاب، فرازهای زیر را نوشته است.

«برخورد آقای خامنه‌ای با مهدی اخوان ثالث نمونه‌ای است گویا از برخورد مکتب و قدرت با هنر و هنرمند. رهبر ایران نقل می‌کند که پس از انقلاب به اخوان تلفن کردم و گفتم «بیایید توی میدان و با شعر، با زبان، از انقلاب حمایت كنید».
اخوان با همان آزادگی، زیرکی و رندی که در او بود پاسخ می‌دهد: «ما همیشه بر سلطه بوده‌ایم نه با سلطه».

آقای خامنه‌ای باقی حکایت را نمی‌گوید اما اخوان برای من و تنی دیگر گفت که چند روز پس از رد پیشنهاد خامنه‌ای چند نفری در خیابان راه بر اخوان می‌بندند و او را به شدت کتک می‌زنند. حقوق بازنشستگی اخوان نیز قطع می‌شود و......
آقای خامنه‌ای در یکی از خطبه‌های نماز جمعه خود اخوان را «هیچ» خطاب کرد و اخوان یکی از زیباترین شعرهای زبان فارسی را با مطلع «هیچیم و چیزی کم» در پاسخ به او سرود.
با شعر اخوان نام آقای خامنه‌ای، نه به دلیل «شاعری و شعرشناسی او»، که به دلیل برخورد ناانسانی او با اخوان، در تاریخ شعر معاصر فارسی ثبت شد.»

بازخوانی شعر اخوان در اینجا خالی از لطف نخواهد بود:

هیچیم
هیچیم و چیزی کم
ما نیستیم از اهل این عالم که می بینید
وز اهل عالم های دیگر هم
یعنی چه؟ پس اهل کجا هستیم؟
از اهل عالم هیچیم و چیزی کم
غم نیز چون شادی برای خود خدایی ،عالمی دارد
پس زنده باش مثل شادی غم
ما دوستدار سایه های تیره هم هستیم
و مثل عاشق مثل پروانه
اهل نماز شعله و شبنم
اما هیچیم و چیزی کم
رفتم فراز بام خانه ، سخت لازم بود
شب بود و مظلم بود و ظالم بود
آنجا چراغ افروختم،اطراف روشن شد
و پشه ها و سوسکها بسیار
دیدم که اینک روشنایی خرده خواهد شد
کشتم اسیر بی مروت زرده خواهد شد
باغ شبم افسرده چون خون مرده خواهد شد
خاموش کردم روشنایی را
و پشه ها و سوسکها رفتند
غم رفت ، شادی رفت
و هول و حسرت ترک من گفتند
...
از بام پایین آمدم آرام
همراه با مشتی غم و شادی
وبا گروهی زخم ها و عده ای مرهم
گفتیم بنشینم
نزدیک سالی مهلتش یک دم
مثل ظهور اولین پرتو
مثل غروب آخرین عیسای بن مریم
مثل نگاه غمگنانه ما
مثل بچه آدم
آنگه نشستیم و بی خوبی خوب فهمیدیم
باز آن چراغ روز و شب خامش تر از تاریک
هیچیم و چیزی کم.

هاشمی: می خواهیم رهبری را مدت دار کنیم. خامنه ای: طرح خوبی است، بعد از من اجرا کنید.

2010-06-09T21:30:00.002+04:30

مطلبی که پیش رو دارید خلاصه ای است از سخنرانی سه ساعته یک مقام امنیتی که خود را مشفق معرفی کرده است در جمع روحانیون استان ها در مشهد. تیتر مطلب هم از یکی از فرازهای آن گرفته شده است که اتفاقا خنده حضار را هم به دنبال داشته است.

لینک دانلود فایل صوتی :http://www.mediafire.com/?5lm22w0t2ym#2

تاریخ آن هم چند روزی بعد از 13 آبان سال 1388 است و هنوز اتفاقات روز دانشجو و روز عاشورا رخ نداده است. بازتاب چندانی از این سخنرانی تا کنون ندیده ام. فقط سایت جرس در مقاله ای با نام «ترفند سیاهی که اسباب رسوایی شد؛ تئوری بافی به اسم فوکویاما» و در پاراگرافی از آن اشاره کرده است که :

« آقای مسعود صدر الاسلام(شفق) نیز در جلسه توجیهی جمعی از روحانیون حکومتی در مشهد که در آبانماه سال ۱۳۸۸برگزار شد، و در آن بنا بر ادعای خودش در راستای پیاده کردن نظر رهبری برای روشنگری و اشاعه این روشنگری ها توسط شنوندگان در استانهای خود، در یک سخنرانی تقریبا سه ساعته اخبار جعلی و شبهه برانگیزی در رابطه با بسیاری از جریانها و شخصیت های سیاسی کشور مطرح می کند.. او نیز عینا به همین فراز از نقل قول فوکویاما اشاره و عینا داستان دو بال را مطرح می کند.»

به نظر می رسد کلمه شفق در متن سایت جرس یک اشتباه تایپی است و منظور آن همین شخصی است که خود را مشفق معرفی کرده است. به هر ترتیب در نظر گرفتن سخنان این فرد و بررسی تحلیل هایی که توسط روزنامه کیهان منتشر می شود و همچنین مواضع رهبری جمهوری اسلامی نشان می دهد که سر نخ بسیاری از اتفاقات و تحلیل هایی که توسط نظام جمهوری اسلامی رخ می دهد در همین تحلیل ها و اطلاعاتی است که توسط افرادی مشابه این مقام امنیتی منتشر شده و مخصوصا به مقامات بالای جمهوری اسلامی ارائه می شود. لینک دریافت فایل صوتی این جلسه نیز به پیوست وجود دارد. با این وجود گوش کردن به دو ساعت سخنرانی این فرد ممکن است خسته کننده شود. از این رو خلاصه ای از فرازهای اصلی آن در زیر می آید.

گروه جی 7 همه بحران های دوران خاتمی را مدیریت کرده است.(منظور هفت حزب اصلاح طلب است)

ما این خبرها را به رهبر می دهیم و ذرهای تحلیل نمی کنیم. تحلیل را خود آقا انجام می دهد.

بعد از شکست یاران خاتمی در انتخابات مجلس هشتم برای انتخابات ریاست جمهوری موسوی خوئینی ها رئیس اتاق فکر اصلاح طلبان شد.

مطلبی که در سایت نوسازی توسط حزب الهی ها و علیه سید حسن خمینی منتشر شده بود، به خاطر القائات تاج زاده بوده است.

تمام اقدامات و عملکرد موسوی خوئینی ها از اول انقلاب تا کنون مشکوک است و ایشان بی شک مرتبط با سرویس های جاسوسی بیگانه است.

حادثه 13 ابان یک مشکل امنیتی برای انقلاب نوپای ما بود و موسوی خوئینی ها بدون هماهنگی با امام این مسئله را ایجاد کرد. به این بهانه که اگر امام در جریان قرار می گرفت مخالفت می کرد.

بهشتی در جایی گفته است که موسوی خوئینی ها افکار چپ گرایانه دارد و منبرهای ایشان گروه فرقان را پرورش می داد و پای منبر ایشان کسانی مانند گودرزی رئیس گروه فرقان اعضای گروه فرقان پای منبر موسوی خوئینیها می نشستند. و همان زمان قبل از انقلاب معلوم بود که اعضای این گروه، بهشتی، مطهری و مفتح را خواهند کشت.

موسوی خوئینی ها به دنبال مدراکی دال بر ارتباط بهشتی و آمریکا بوده است و وقتی چنین مدارکی نیافته به دنبال جعل چنین مدارکی بوده است (نقل به مضمون)

آنچه که موجب شد کشور بعد از انتخابات اخیر دچار بزرگترین مشکل امنیتی در کف خیابان شود، محصول جلسات هفتگی بوده که به مدت دو سال تحت عنوان جلسه صبحانه در منزل مهدی هاشمی برگزار می شده است.

مهدی هاشمی را در جایی آدم لمپن فاسد می خواند و ادامه می دهد که ابعاد وجودی مهدی هاشمی همه میدانند از پدرش گرفته تا بقیه همه می دانند که این آدم چه جور آدمیست. از ارتباط با سرویس های اطلاعاتی بیگانه که شکی در آن نیست تا مسایل فساد که ساحت این جلسه مقدس است و من واردش نمی شوم.

پولهایی که مهدی هاشمی داده به ارازل و اوباش نزدیک 200 میلیون تومان هست: شبی 800 هزار تومن برای آتش زدن میدانهای شرق تهران. شبی یک میلیون تومان برای آتش زدن میدان های شهرک غرب. شبی دو میلیون (برای شخصی که شغلش تهیه سیاهی لشکر برای فیلمهای سینمایی است)برای آوردن سیاهی لشکر برای آتش زدن اتوبوس و بانک و حمله به نیروی انتظامی. پول ها هم دسته شده روی میز مهدی هاشمی چیده شده بوده و دسته دسته پول به ارازل و اوباش می داده است.

مهدی هاشمی نرم افزاری را وارد کشور کرد که در انتخابات خبرگان آن را وارد کرده و موفق آمیز بوده است. ما نمیدانیم ایشون در انتخابات خبرگان چیکار کرده . اشاره او به سیستم اس ام اس سنتر ستاد موسوی و کمیته صیانت از آرا بوده است. (شرح مفصلی در خصوص این سیستم می دهد) .

ده سال است که میرحسین موسوی جلساتی دارد که کارهای مطالعاتی انجام می دهند. محصول این جلسات جزوه زیست مسلمانی است که راهبرد آقای موسوی برای اداره کشور است. چیزی که از آن تراوش می کند مخالفت موسوی با حکومت دینی است. ایشان می گیود ما باید حکومت دینداران داشته باشیم و نه حکومت دینداران. این فکر ملی مذهبی ها هم هست. و ابراهیم یزدی در این خصوص کتاب نوشته است.

هم ما و هم اصلاح طلبان از این شیوه میرحسین موسوی غافل بوده اند. و میر حسین موسوی از انتخابات به عنوان تریبون برای ارائه این طرح ده ساله استفاده کرد.

موسوی خوئینی ها می گوید میرحسین موسوی جام زهر را دست امام داد و امکانات برای ادامه جنگ در اختیار جبهه ها قرار نداد.

به گفت خامنه ای، خیلی از نامه های او برای امکانات جنگ روی میز نخست وزیر مانده بوده و عمل نکرد.

موسوی بجنوردی گفته است: میرحسین موسوی فاسق است و با کاندیدا شدن خودش فعل حرام انجام داده است.

اصلاح طلبان خیلی سعی کردند که موسوی را کاندیدای بیت امام و احمدی نژاد را کاندیدای بیت رهبری معرفی کنند که در صورت پیروزی هم ریاست جمهوی و هم جایگاه رهبری را بدست آوردند.

سید حسن خمینی به خامنه ای گفته است که این ردای رهبری بهتر است که برگردد به بیت امام. سید حسن خمینی برای ریاست مجلس خبرگان و رهبری خیز برداشته است. سید حسن خمینی به خاتمی و موسوی گفته است که وقتی پیش خامنه ای می روید، اجازه برای ورود به انتخابات نگیرید و بگویید که من به این جمع بندی رسیدم و تکلیف می بینم که کاندیدا شوم.

هاشمی رفسنجانی طرح مدت دار کردن دوره رهبری را در مجلس خبرگان مطرح کرد و بعد پیش خامنه ای این بحث را مطرح کرد. خامنه ای هم موافقت کرد که این بررسی های لازم انجام شود و بعد از خامنه ای اجرا شود. (خنده حضار)

فتنه با این پیچیدگی رخ داده و آقای لاریجانی ماله برداشته و این ور و اون ور دارد ماله کشی می کند که بیایید صلح کنیم. زندانیها آزاد شوند؟

در تهران ما 1400 خانوار نفاق داریم که بچه هایشان اعدام شده اند. فقط یک میلیون دویست هزار نفر اتباع بیگانه داریم که در تمام تجمعات بر علیه نظام فعال هستند.

خاتمی اصلا قرآن را قبول ندارد. ما این اطلاعات را فقط به آقای خامنه ای داده ایم. خاتمی در جمعه عده ای از زنان مشارکت با اشاره به سخنان شبستری و سروش افزوده است که چون قرآن بر دل پیامبر نازل شده است و حقیقت آن بر ما آشکار نیست و به همین دلیل برای ما قابل استناد نیست.بعد او ادامه داده است که به نظر می رسد که بعضی احکام قرآن مناسب زندگی قبیله ای است. یا احکام صادر قطعی و جاودان بوده و یا تحت تاثیر شرایط آن زمان صادر شده است. اگر قطعی باشد به این معناست که ما باید قبیله ای زندگی کنیم و اگر نتوانیم قبیله ای زندگی کنیم پس نمی توانیم به قران تکیه کنیم.

یونسی وزیر اطلاعات خاتمی گفته است که آقای خامنه ای فقط در صورتی که بترسد، عقب نشینی می کند. این جز دیدگاه های هاشمی هم هست.

پیغام آقای هاشمی به اوباما این بوده است که تا قبل از انتخابات با ایران وارد مذاکره نکند.

خاتمی در باغ خصوصی ملک عبدالله رفته و دوزانو نشسته و ملک عبدالله به او اعتراض کرده که تو به چه حقی از انتخابات کنار کشیدی و تو برای خاورمیانه باید حضور داشته باشی. و بعد خاتمی به او گفته که جناب سلطان شما خودتان را ناراحت نکنید اگر من نیامدم موسوی همان راه ما را می خواهد ادامه دهد. من فایل این صحبتهای خاتمی را برای سردار جعفری گذاشتم که گفت لااله الا الله!

حسین درخشان جاسوسی است که ابطحی وصلش کرده به دشمن .

به ابطحی گفتیم که تو که به لحاظ اخلاقی اینقدر مشکل داری چرا خاتمی باهات برخورد نکرد؟ در جواب گفت آخه وضعش از من بدتره.

جوابهای سربالای احمدی نژاد به مجلس و هشدار میرحسین موسوی در بیست سال پیش

2010-05-31T22:46:00.006+04:30

دیروز خبری منتشر شد در خصوص دیدار احمدی نژاد و کمیسیون اصل نود مجلس. اینکه تمام سخنان احمدی نژاد در این جلسه، می تواند به عنوان سند عدم صلاحیت او برای پست ریاست جمهوری در همین قانون اساسی باشد موضوع این نوشته نیست. اینکه با تکیه بر همین سخنان نمایندگان مستقل (درصورت وجود) می توانند او را استیضاح کرده و به نبود کفایت سیاسی او رای دهند، هم موضوعی نیست که در اینجا بخواهم بدان بپردازم.

موضوع مد نظر من در این نوشته یک جمله از سخنان احمدی نژاد است که البته قبلا هم مشابه این سخنان را گفته است؛

«مایه تعجب است که کمترین لغزش یک مقام اجرایی زیر ذره‌بین مراکز نظارتی متعددی از جمله قوه مقننه قرار می‌گیرد در حالی که اگر صدها برابر بزرگتر، تخلفی از یک نماینده مجلس صورت گیرد هیچ کس حق تعرض به نماینده مجلس را ندارد، آن هم نماینده‌ای که ممکن است با 6 هزار رأی نمایده شده باشد. به گفته وی کسی که با 6 هزار رأی نماینده شده خود را مصون و مبرا و نماینده مردم می‌داند اما خود این فرد، رئیس‌جمهور را با بیش از 24 میلیون رأی نماینده ملت نمی‌داند!؟»

وی در بخشی دیگر از سخنانش، اجرا نکردن دو قانون مشخص و مصوب مجلس را با توضیحاتی، به صلاح ندانسته و به اصطلاح در اجرای قانون برمبنای اجتهاد شخصی خود، عمل کرده است.

رئیس دولت، چون فرضا رای خود را در انتخابات ملی، ده برابر بالاترین رای در میان نمایندگان می داند، به خود حق میدهد که جلوی مصوبات مجلس را گرفته و به اجتهاد خود، از اجرا و ابلاغ مصوبات خودداری کرده و همیشه به مجلس به عنوان یک مزاحم و عامل اتلاف وقت بنگرد.

چنین کسی البته نه معنی تفکیک قوا را می داند و نه تفاوت انتخابات محلی و انتخابات ملی. سخنان او به لحاظ حقوقی مغلطه ای بیش نیست و باز هم در چارچوب حقوقی کسی بر این سخنان ارزشی نمی گذارد.

درست است که گفتن اینگونه سخنان پشتوانه حقوقی ندارد، اما نمی تواند چندان بی پشتوانه هم باشد. پشتوانه این سخنان که البته از موضع اقتدار و قدرت هم گفته شده اند دو چیز است: یک؛ مجلس فرمایشی و دو؛ مشکلات ساختاری قانون اساسی در بخشهای تفکیک قوا.

تکلیف مجلس فرمایشی و نمایندگان دست بریده و دهان دوخته آن معلوم است. اما مشکلات ساختاری قانون اساسی چگونه کمک می کند که چنین پدیده ای رخ دهد؟

قانون اساسی جمهوری اسلامی با توجه به قانون اساسی فرانسه نوشته شده است. در بازبینی این قانون، عده ای با نگاه به ساختار تفکیک قوا در ایلات متحده آمریکا، پست نخست وزیری را حذف کرده و رئیس جمهور را در راس کابینه قرار دادند. چنین وضعیتی همیشه می تواند یک پارادوکس را به وجود آورد. یک جناح و حزب ممکن است اکثریت مجلس را در اختیار داشته باشد و یک جناح و یا حزب هم انتخابات ریاست جمهوری را ببرد. در این صورت، چرخ اداره کشور بسیار کند شده و گاه از حرکت خواهد ایستاد.

چنین تناقضی در سیستم های نخست وزیری وجود ندارد. چون حزب و یا ائتلاف اکثریت در پارلمان نخست وزیر را برمی گزینند و با از دست دادن اکثریت دولت را هم از دست می دهند. در بعضی این کشورها (اگر دارای رئیس جمهور باشند) رئیس جمهور مستقیما با رای مردم انتخاب می شود و معمولا اختیارات چندانی در اداره کشور ندارد. و در بعضی دیگر هم رئیس جمهور توسط پارلمان نصب می شود و به جز اختیارات کلی و خاص همچون تنظیم روابط بین قواهای مختلف و یا اختیاراتی چون انحلال پارلمان و دستور همه پرسی و غیره، نقشی دیگر ایفا نمی کند.

مسئله اینجاست که در قانون اساسی جمهوری اسلامی، ولایت فقیه نقش رئیس جمهور (البته یک رئیس جمهور مقتدر و با اختیارات زیاد، مانند فرانسه) را در در یک کشور دموکراتیک بر عهده دارد و رئیس جمهور، نقش نخست وزیر را. با این حال، نیاز به حفظ جنبه های دموکراتیک قانون اساسی، موجب شده که ساختار این قانون در هنگام اجرا با بن بست های بسیاری مواجه شود. که سخنان احمدی نژاد را باید یکی از جدی ترین بن بست های قانون اساسی جمهوری اسلامی در موضوع تفکیک قوا دانست.

میر حسین موسوی به عنوان آخرین نخست وزیر ایران، و کسی که 8 سال در عالی ترین سطح تصمیم گیری سیاسی جمهوری اسلامی، حضور داشته این بن بست را به خوبی پیش بینی کرده و در سخنانی در شورای بازنگری قانون اساسی بر بروز چنین رفتارهایی در آینده هشدار داده بود. خواندن این بخش از سخنان وی در آن شورا خالی از لطف نیست:

«در صحبت‌هايمان قبلا من ديدم كه در صحبت موافق و مخالف به الگوهاي خارجي توجه شده. توجه كردن به الگوي عيب نيست. ما بايد به آن الگوها توجه بكنيم و فكر ميكنم در توجه كردن به آن الگوها با تمام تفاوتهائي كه نظام ما با نظام‌هاي ديگر دارد. ممكن است ما را در امر تصميم گيري بسيار كمك بكند. شما در رابطه باين مسأله تكيه كردن روي رياست جمهوري يا تكيه كردن در نظام پارلماني يا كابيه اي ، خواهيد ديد كه الگوهاي مشخصي در دنياوجود دارد. بعضي از آنها كمتر خطرزا بوده بعضي ها بيشترخطر ايجاد كرده و در جهان ضرر ايجاد كرده .ما مثبت ترين چهره ظاهراً از نظر نظام رياستي در آمريكا مي بينيم.غير از آمريكا كجا اين نظام موفق بوده؟ در آمريكاي لاتين ، در آسيا، در آفريقا كجا موفق بوده؟ جز اينكه تكيه بر يك چنين روشي منجر به ايجاد بدترين ديكتاتوري‌ها در جهان شده؟ بله نظام انگليسي و اروپائي را هم در اروپا داريم، اروپا دائم درصد سال گذشته از الگوئي كه در آمريكابوده فرار كرده. خود فرانسه را نگاه كنيد كه يك حالت ميانه اي نسبت به الگوي انگلستان و آمريكا دارد. هفتاد سال است، گاهي اختيارات نخست وزير و گاهي رئيس جمهور را اين طرف وآن طرف ميكنند، ولي مردم فرانسه هيچگاه اختيار كامل به رئيس جمهور نداده اند. در حاليكه رسانه هاي عمومي ، دستگاهها، نهادهائي كه ميتواند حكومت دموكراسي را نگه دارد، حكومت پارلماني را نگه دارد، در اين كشورها عميق است، گسترده است و سابقه ديكتاتوري از نوع شرقي در اين كشورها كمتر بوده. »

« چه اتفاقي افتاده كه ما در اين ده سال اين بدبيني را نسبت به اين تمركز قدرت تا اين حد زياد داريم‌ از دست ميدهيم؟ ما ميگوئيم تمركز به اندازه كافي بايد باشد، جائي اين مسؤوليت بايد متمركز باشد كه از آنجا بشود سؤال كرد، قدرت و اقتدار جائي بايد باشد كه بشود از آنجا مسؤوليت خواست. »

«به هرحال من به ذهنم ميايد كه اولا تمركز اقتدار جائي بايد باشد كه دائم آن نقطه و آن كانون و آن فرد بتواند به سؤال كشيده بشود .اگر ضعيف عمل كرد، سريع كنار گذاشته بشود. خوب ما به رئيس جمهور رأي داديم، چهارسال. هشت سال آمد كار كرد وسطش ضعيف بود، خوب عمل نكرد و ضعف هاي گوناگوني داشت. عملا در نظام به اين سادگي كه رئيس جمهور كنار گذاشتن كه كار راحتي نيست. بحث همان مسأله رأي مردم و آمدن مردم به صحنه است براي يك رئيس جمهور. »

«در اين طرح عملاً به الگوي آمريكا اشاره ميشود، من ميگويم خوب است ما يك كمي الگوي آمريكا را بشكافيم و ببينيم آيا نظام ما قابل قياس با آنجا هست يا نه؟‎‎

اولاً از دويست سال پيش در نظام آمريكا يك حكومت مردمي، حالا پشت سر آن حاكميت با سرمايهدارها بوده ولي بالاخره اينجور هم نبوده كه يك فرد بتواند قلدري بكند و قدرت را قبضه بكند و فراتر از قانون برود. در آنجا سابقه دارد ولي اگر به مردم آنجا گفته بشود رئيسجمهور شما ميخواهد يك ديكتاتور بشود، ميخواهد همه چيز را فراتر از قانون عمل بكند، اصلاً به ذهنشان نميآيد! اصلاً خود افكار عمومي و جو عمومي و اين عادت عمومي خنثيكننده بسياري از خطرهاست.‎‎‎‎‎‎

ما فقط ده سال است انقلاب كردهايم، بعد از دوهزار و پانصد سال حكومت شاهنشاهي يك لايه نازكي از آزادي و حكومت دين و حكومت اسلام و حكومتي كه مبتني بر آزادي انسانهاست ما پشت سر داريم، خيلي راحت اين پوسته ميتواند شكافته بشود، خيلي راحت در مصاف با بحرانها ودشواريها و سختيها و توطئههاي گوناگون ميتواند اين به فراموشي سپرده بشود. ما ديديم كه گفته ميشود فرضاَ مجلس هفت هشت ميليون رأي دارد، من يازده ميليون رأي دارم! رأي من بالاتر از مجلس است! خوب اين حرف قانوني نبود ولي گفته ميشد در اين كشور و آزاد هم گفته ميشد و برايش كف زده ميشد و سوت هم كشيده ميشد و يك عدهاي هم دنبال اين مسئله راه ميافتادند.»‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎

«در كشوري مثل آمريكا يك جريانهاي معيني تعيينكننده سياستها هستند. ما ميگوئيم كه رئيس جمهور آمريكا با اين اختيارات وسيع در رأس به اين معنا نيست كه واقعاًُ همه اختيارات دست او باشد، يك جريان سازمانيافتهاي امور را هدايت ميكند. شما در زمان كارتر حتماً شنيدهايد آن مثلث جهاني را كه انديشمنداني از ژاپن و اروپا و آمريكا در رابطه با سياستهاي كارتر تصميم گرفتند نه اينكه كارتر در اين زمينه به تنهائي تصميم بگيرد وافرادي مثل «برژينسكي» و «كسينجر» و افرادي در ژاپن و افرادي در اروپا خوب ما مشكلمان اين هست كه در كشورمان چنين جريانهايي نيرومند (چه بصورت حزبي، چه بصورت غير حزبي) نداريم و تصميمگيريها واقعاً به شدت متأثر از تمايلات شخصي ما است.»‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎

«اين چيزي كه ارائه داده ميشود، اگر رئيسجمهور در حد نخست وزير باشد كه بيايد مجلس به سؤال پاسخ بدهد، برود و مسؤول باشد و نظاير اينها كه عملاً اين چيز امكانپذير نخواهد بود. ما ديديم وقتي كه 10 ميليون رأي مردم پشت سر كسي باشد نه شايسته هست و نه امكانپذير هست كه بيايد هي دائم به مجلس و نه مجلس او را ميتواند بكشاند. مجلس هم كه نميخواهد كه دائم بحران ايجاد بكند.‎‎‎‎‎‎

ميبيند دومرتبه، سه مرتبه، دعوت كرد او يك جواب سربالائي داد و عملاً ميشود همان چيزي كه نبايد بشود. خوب يك همچين وضعيتي هست»‎‎

راه «اکبر گنجی» از «عباس عبدی » می گذرد. راهبردها و چشم انداز جنبش سبز کدامند؟

2010-02-18T10:34:00.002+03:30

عباس عبدی بعد از ۲۲ بهمن امسال جدی‌ترین انتقادات را به وضعیت جنبش سبز وارد کرده است. تصمیم راهبردی جنبش سبز در ۲۲ بهمن، شعار رفراندوم بود که رد آن را می‌توان در راهبردهای ارائه شده از سوی اکبر گنجی دید. به نظر می‌رسد اگر بخواهیم در سطح راهبرد به بحث بنشینیم، می‌توانیم عباس عبدی و اکبر گنجی را در دو سوی طیف مورد بازبینی قرار دهیم. متن زیر کوششی است در این زمینه.
شاید به جرات بتوان گفت انتقادات عباس عبدی از شاخصه های جنبش سبز جدی ترین انتقادات درون گروهی بوده است که فردای بیست و دوی بهمن امسال منتشر گردیده است.
عباس عبدی در این انتقادات به نکاتی اشاره کرده که در زیر رئوس آن آورده شده است:

اشتباه استراتژیک در بالا بردن سطح مطالبات به جای عوض کردن شیوه های پیگیری مطالبات
بازی کردن جنبش سبز در زمین حاکمیت به این معنی که رفتار آن منفعلانه است. به خیابان آمدنی که روی آن کنترل نباشد و در زمین حریف صورت گیرد، به نفع رقیب تمام می شود و عبدی با این مخالف است. این پدیده از 13 ابان شروع شده و عبدی معتقد است رهبران جنبش از همان ابتدا باید جلوی آن می ایستادند.
رفع شدن شکاف اطلاع رسانی بین داخل و خارج، در حالی که داخلی¬ها در محدودیت شدیدی به لحاظ تصمیم گیری قرار دارند.این امر موجب شده خارج نشینان مطالبات و شعارها و یا راهکارهایی ارائه کنند که با اوضاع داخل همساز نباشد.
سیاسیون اصلاح طلب باید توپ را به زمین حریف بیاندازند و رفتار منفعلانه را ترک کنند. ما باید به گونه ای رفتار کنیم که حریف را وادار به انفعال کنیم نه اینکه آنها با اعدام و دستگیری موجب رفتارهای ما شوند.

کلیت انتقادات عباس عبدی را می توان در چهار مورد فوق دسته بندی کرد. برای اینکه بیشتر با ریشه این انتقادات آشنا شویم بهتر است که چارچوب و یا به اصطلاح پارادایم تحلیل عباس عبدی را بهتر بشناسیم.
عبدی در دو سه سال گذشته یک پروژه مشخص را در نوشته های خودش دنبال می کند که متکی بر دو محور است. یکی ایجاد توازن قوا بین حاکمیت و مردم(جامعه) و نرفتن به سمت دوقطبی های سیاسی.
انتقاد او از خاتمی و رفتار اصلاح طلبان در این سالها بیشتر از موضع عدم توجه آنها به ملزومات ایجاد توزان قواست و انتقاد او مخصوصا به رفتار جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب، از موضع این است که آنها مرتب به دو قطبی سیاه و سفید در حوزه سیاست کشور دامن می زنند.
از منظرگاه عبدی، تلاش برای ایجاد توازن قوا، از این جهت اهمیت دارد که پیش شرط رسیدن به دموکراسی است. عبدی معتقد است که در تمام جوامع دموکرات، این وجود توازن قوا در جامعه است که موجب می شود دموکراسی در آن شکوفا شود. و بدون توازن قوا دموکراسی جز ظاهر، چیزی نخواهد بود. او مشکل اصلی جامعه ایران را در رسیدن به دموکراسی، نبود توازن قوا میان جامعه و حکومت می داند و دلیل اصلی آن را هم نبود وابستگی مالی حکومت به جامعه ذکر می کند. مشکل اساسی در این بین پول نفت است که مستقیما وارد خزانه می شود و هر نوع وابستگی حکومت را به جامعه می گسلاند.
در خصوص پرهیز از ایجاد دوقطبی هم عباس عبدی نظر ویژه ای ارائه داده است. او معتقد است که قدرت در ایران دارای دو وجه است، وجهی حقوقی و وجهی حقیقی، اصلاح طلبان با دو قطبی کردن فضا و یا به اصطلاح با حرکت به سمت « حاکمیت دوگانه» تنها می توانند به قدرت حقوقی موجود دست یابند. آنها بدین وسیله موجب خواهند شد تا قدرت حقیقی مرتب راهکارهایی برای بی اثر کردن قدرت حقوقی بیابد و روز به روز دست اصلاح طلبان را بیشتر ببندد. در این تحلیل، دو قطبی کردن فضا و حرکت به سمت حاکمیت دوگانه مصادف می شود با شکل گیری شکاف قدرت – مسئولیت و به همین جهت هم بود که عباس عبدی تز خروج از حاکمیت را بعد از توقیف فله ای مطبوعات اراده کرد.
هر دوی این تحلیل ها عباس عبدی را به این نتیجه رساند که ورود به انتخابات خرداد 88، نباید از موضع اصلاح طلبی و به تبع نباید از موضع دموکراسی خواهی باشد. بلکه باید از موضع ایجاد زمینه ها و زیرساخت های رسیدن به دموکراسی در آینده باشد. او این جمع بندی را ارائه داد که
«ورود از موضع اصلاح طلبانه و با هدف تحقق مستقیم دمکراسی در این انتخابات امکانپذیر نیست ، چنین ورودی باید معطوف به پر کردن اصلی ترین شکاف موجود در جامعه ، یعنی شکاف دولت-ملت باشد، اما انجام این اقدام نیازمند توازن قوایی است که در حال حاضر وجود ندارد، سهل است که عدم توازن قوا بسیار مشهودتر است . البته به لحاظ ذهنی زمینه های اجتماعی برای پذیرش این شعار وجود دارد و اگر مثلا آقای خاتمی قادر بود که از این منظر وارد شود ، قطعا ظرفیت حمایت از شعار اصلاح طلبانه بسیار بالا بود و در مرحله تبدیل به رای ، حداقل سه به یک به نفع اصلاحات بود(سفرهای استان پیش از عید شمه ای از این ظرفیت بود) ، اما برای تحقق این هدف ظرفیت ذهنی کفایت نمی کند . ورود اصلاح طلبان در شرایط کنونی ساختار قدرت مثل همان ضرب المثلی است که در مصاحبه ای زدم ، "یک کاسه ماست و یک دریا دوغ" اما این را هم می دانم که وضعیت ایران ناپایدارتر از آن است که به سرعت چنین توازنی ایجاد نشود. »
شاید بتوان این جمع بندی را از تحلیل های عبدی ارائه داد که حرکت به سمت دو قطبی زمانی مفید خواهد بود که توازن قوایی در جامعه شکل گرفته باشد و بتوان آن دو قطبی ملت- حاکمیت را فعال کرد و دموکراسی خواهی را به عنوان جدی ترین شعار مطرح کرد.
با این مقدمات می توان انتقادات عباس عبدی را از جنبش سبز، موشکافانه تر بررسی کرد. او خود معتقد بود که 25 خرداد نه برای او و اصلاح طلبان قابل پیش بینی بوده و نه برای حاکمیت. او البته قبلا به بن بست های سیستم فعلی اشاره کرده بود و پیش بینی کرده بود که در صورت رفتار درست از سوی اصلاح طلبان به زودی به توزان قوا خواهند رسید. ولی رفتار انتخاری حاکمیت در انتخابات و ایستادگی منحصر به فرد و قابل تحسین مهندس موسوی موجب شد تا زمینه های توازن قوا به شدت از حالت بالفعل خارج شده و بالقوه گردند. ولی آیا توازن قوای نهایی برای فعالیت حول محور دموکراسی خواهی اتفاق افتاده است؟
به نظر می رسد که چنین نیست. مهم ترین انتقاد عبدی از جنبش سبز هم همین است. بالا بردن مطالبات از منظر او چیزی نیست جز حرکت زود هنگام به سمت شکاف دموکراسی خواهی. از این رو او می گوید اگر حتی شده مطالبات را کاهش دهید تا بهترین بهره را از توازن قوای جدید ببرید.
انتقاد او به خارج نشینان نیز از همین منظر است. مباحثی مانند آکسیون نهایی، یا حرکت به سمت مطالبه یک رفراندوم، نشان از عدم شناخت زیرساخت های لازم برای چنین حرکتی در کشور می دهد. به همین دلیل همچنان مراقبتی لازم است تا توزان قوای 25 خرداد هدر نرود و تبدیل به پتانسیلی و برای برای رسیدن به توازن قوای واقعی تر شود.
در مقابل اما، اکبر گنجی تحلیل های بسیار قابل توجهی را در خصوص راهبردها و تاکتیک های جنبش سبز منتشر کرده است. او تحلیل خوبی از اوضاع داخلی ارائه می کند که همپوشانی زیادی با تحلیل های عباس عبدی دارد. ولی در نتیجه گیری نهایی خود، با قیاس از کشورهای دیگر به این جمع بندی می رسد که شعار کلیدی جنبش سبز در ایران باید برگزاری یک رفراندوم باشد که تکلیف ولایت فقیه در آن روشن شود. این ایده البته ایده بدی نیست و زمینه پذیرش آن نیز در بین جامعه وجود دارد. ولی به نظر می رسد در وضعیت فعلی ایده ای انقلابی است تا اصلاحی.
با استناد به مطالب عباس عبدی می توان گفت که راهبرد اصلی در شرایط فعلی نباید رفتن به سمت آکسیون نهایی و یا مطالبه نهایی باشد. این مطالبه نهایی صرفا می تواند چشم اندازی روشن برای هدف ها و سنگرهای بعدی به جنبش اجتماعی مردم ایران ارائه کند. چشم اندازی که به هرحال مبتنی بر دموکراسی خواهی است. ولی اگر چشم انداز را در قالب راهبرد ارائه کنیم به این معنی است که عنصری را از زمان آینده برداشته و در زمان حال نهاده ایم. و این اساسی ترین ایراد به راهبردهای گنجی است.
راهبردی که در این زمان کسی مثل عبدی مطرح می کند، هما ن مطالبه «رای من کو؟» است. علاوه بر این می توان از نوشته های او این برداشت را داشت که حتی از این مطالبه هم می توان چشم پوشید و مطالباتی برای جلوگیری از رخ دادن دوباره چنین اتفاقاتی در انتخابات « راه خطر بستن»، مطرح کرد.
بیانیه هفدهم موسوی از این جنس بود. اما چرا نتوانست همچنان این توپ را در زمین حاکمیت نگاه دارد؟ دلیل آن عدم هماهنگی خارج نشینان با این راهبردها و مطالبات بود. به نظر می رسد که تجربه بیست و دوی بهمن، شرایط خوبی را برای بازگشت به دعوای اصلی که دعوا در خصوص انتخابات و یا ساز و کار برگزاری انتخابات است، مهیا ساخته است. در این بین نقش فعال تر رهبران جنبش و ارائه تحلیل هایی به مخاطبان (داخلی و خارجی) برای همراهی، می تواند فضا را به نفع جنبش سبز، حتی در کوتاه مدت تغییر دهد.
به هر حال اگر جنبش سبز بتواند، خود را به عنوان یک جریان سیاسی در چارچوب حقوقی موجود به حاکمیت تحمیل کند، خواهد توانست از پتانسیل 25 خرداد بهترین استفاده را انجام داده باشد. و اگر نتواند، قطعا در این راه شکست خورده است. البته این شکست به نفع حاکمیت نیست. چون در این صورت دیگر اصلاحات برای همیشه تعطیل خواهد شد و جامعه آماده انفجار، در کمین آکسیون نهایی خواهد نشست. البته باید فورا اضافه کنیم که تضمینی نخواهد بود که خروجی چنین آکسیون نهایی ای به نفع استبدادی جدید و یا دولت های خارجی، نباشد.
به نظر می رسد، آنچه که واقعا جای آن خالی است ارائه چشم اندازی روشن از سوی رهبران جنبش است. موسوی البته در مصاحبه آخر خود، قبل از 22 بهمن اشارتی به وجود استبداد در کشور کرده است. ولی به نظر می رسد که انتشار چشم انداز روشن از دمورکاسی خواهی، برای آینده نامعلوم، می تواند زمینه را برای راهبردهایی از قبیل آنچه عباس عبدی پیشنهاد می کند فراهم آورد و بدنه جنبش را توجیه نماید. اگر این چشم اندازها ارائه نشوند، راهبردهایی که مبتنی بر کاهش سطح مطالبات و یا افزایش ندادن مطالبات است، به شدت مورد سوء ظن قرار خواهند گرفت و افرادی که مخصوصا در خارج از کشور هستند، چشم اندازها را در قالب راهبرد ارائه خواهند کرد که نتیجه آن از هم گسیختگی بدنه جنبش خواهد شد.
من فکر می کنم که قبل از هر نوع ارائه راهبرد کاهش سطح مطالبات و یا عدم افزایش آن، باید بدنه جنبش سبز را توجیه کرد که راهبردها و چشم اندازها در طول هم هستند و نه در عرض هم.
آن جمله مشهور «راه قدس از کربلا می گذرد» به ترجمان امروز ما این خواهد بود که «راه اکبر گنجی از عباس عبدی می گذرد.»

آیا راه سومی در برابر رهبران اصلاحات هست؟

2010-02-08T17:17:00.005+03:30

این روزها برنامه شاخص صدا و سیما خیلی مورد انتقاد وارد شده است. سید حسن خمینی و خاتمی از این برنامه انتقاد کرده اند و راهیافتگان مجلس هشتم و ضرغامی هم از آن دفاع کرده اند.
واقعیت این است که در این برنامه چهره خشنی از امام خمینی نشان داده می شود که مرتب از گروه های روشنفکر و منتقد انتقاد می کند و آنها را بی اطلاع از اسلام خطاب می کند. این برنامه به بهترین شکل آیت الله خمینی را در قامت یک رهبر تمامیت خواه و غیر دموکرات و حتی مستبد نشان می دهد که هیچ روزنه ای برای تنفس منتقدین، باقی نگذارده است.
برای نسل جوان و سی و دو سه ساله ها که امروزه شناخت محدودی از آقای خمینی دارند، این برنامه، تاثیر گذار بوده است.
این جوانان اکثرا در فضای رهبری آقای خامنه ای بزرگ شده اند و از همان اوایل کار گوششان از خطابه های ایشان پر است. اما سابقه ای اینچنین ملموس از آیت الله خمینی نداشته اند.
شاید به جرات بتوان گفت که نسل جوان ایران با این برنامه به سرعت دوران «خامنه ای - خاتمی» را با دوران «خمینی - بنی صدر» شبیه سازی خواهد کرد. از طرفی هم تهیه کنندگان می دانند که اتفاقات اخیر «خامنه ای - موسوی» به متناظری که آنها بدنبال آنند یعنی «خمینی-رجوی» تشبیه خواهد شد. تا قبل از این از این رو این برنامه می تواند در ادامه حیات جمهوری اسلامی تعیین کننده شود. اصلاح طلبان و موسوی از زوایه دفاع از خمینی ، به اردوگاه اقتدارگریان حمله می کردند. اما امروز آنها واقعا از این حیث بی سلاح شده اند و اگر بخواهند در برابر خامنه ای از ایت الله خمینی مایه بگذارند، افکار عمومی جوانان دچار تناقض خواهند شد.
از منظر دیگری هم می توان به این برنامه پرداخت. و آن هم توجه به مدلی است که خمینی بعد از حذف همه منتقدان خود پیش برد و توازنی از دو گروه راست و چپ ذیل رهبری خود تشکیل داد همینک توسط خامنه ای دنبال می شود. او نمی خواهد خود رهبر یکی از دو جناح حکومت باشد. او می خواهد رهبر همه باشد و اصلاح طلبها این را نمی پذیرند. به همین دلیل او می خواهد یک دو قطبی ذیل رهبری خود شکل دهد و گروه های اصلاح طلب را با همان مدل خمینی حذف کند.
بنابراین به نظر می رسد پخش این برنامه می تواند دستاوردهای زیر را برای شخص خامنه ای به دنبال داشته باشد:

زمینه حذف کامل اصلاح طلبان با یک شبیه سازی تاریخی مهیا شود
اصلاح طلبان در افکارعمومی از هویت یابی ذیل خمینی محروم شوند و نتوانند در برابر خامنه ای به نزدیکی خود به خمینی ببالند
طرفداران جمهوری اسلامی که بعد از انقلاب در مرز ریزش هستند و دو دل هستند با شبیه سازی دوران فعلی با دوران امام ، به اصطلاح از سردرگمی بین حق و باطل بیرون آیند و حق را که همان خامنه ای است و مانند خمینی عمل می کند بپذیرند.
موضع نظام برای حذف منتقدین توسط مشروعیت و محبوبیت خمینی تقویت شده و کاملا قاطع و بدون خلل ارائه داده شود.

اما این برنامه اثرات دیگری هم خواهد داشت که مسلما همه پل ها را پشت سر جمهوری اسلامی تخریب می کند. اصلاح طلبان بسیار تلاش کرده اند تا چهره ای موجه از خمینی نشان دهند. اما این برنامه تقریبا همه پل های برگشت به اصلاح جمهوی اسلامی، از داخل نظام را تخریب می کند. پخش چنین برنامه ای برای مسئولین نظام، علاوه بر منافع فوق قطعا هزینه هایی هم دارد. آنها چون به کنترل اوضاع به نفع خود، مطمئن هستند حاظر شده اند چنین هزینه ای بپردازند. قطعا اپوزیسیون جمهوری اسلامی از این بابت، در موقعیت بهتری قرار خواهد گرفت. و قطعا اصلاح طلبان داخل نظام در موضع خود تضعیف خواهند شد. نظام هنوز به خود خیلی مطمئن هست که از بابت قدرت گرفتن اپوزیسیون رنگارنگ خارجی نگرانی ندارد و فکر میکند با خرید زمان و سرکوب منتقدان داخلی، خود را در برابر گزند اپوزیسیون خارجی روئین تن خواهد کرد.
اصلاحات در داخل جمهوری اسلامی روزهای آخر حیات خود را سپری می کند، پخش این برنامه موجب شده که اگر هم جنبش سبز بتواند این اصلاحات را دوباره جان بخشد، نتواند نسبت به موضوع خمینی و تشبیه خامنه ای به او، خنثی باشد. خامنه ای اکنون خود را به جای خمینی نشانده و جنبش سبز را به جای مجاهدین خلق و نهضت آزادی. پس در این شبیه سازی سرنوشتی جز نابودی برای جنبش سبز در نظر نگرفته است. سران اصلاحات چه بخواهند و چه نخواهند اکنون در این دام قرار گرفته اند. آنها اگر بخواهند در چارچوب همین نظام بازی کنند، یا باید کاملا مطیع خامنه ای باشند که الان خمینی زمان است و یا منتقد او که آن وقت طبق این مدل از نظام اخراج خواهند شد.
من فکر میکنم الان زمان بسیار حیاتی برای سران اصلاحات است. آنان باید تصمیم بگیرند. حذف خشونت بار و دائمی از صحنه سیاست جمهوری اسلامی یا توبه و برگشت به دامان رهبری که آن هم حذف ذلیلانه از صحنه سیاست را برای آنان رقم خواهد شد.

ایا راه سومی هم هست؟
رهبران اصلاحات به خوبی می دانند که باید ذیل قانون اساسی بازی کنند. آنها حول شکاف اقتدارگرایی- مردمسالاری بازی می کنند. به همین دلیل، باید از ورود به هر نوع دوقطبی خامنه ای - منتقدین (که شبیه سازی شده دو قطبی خمینی- ضد انقلاب) است امتناع نمایند.
آنها باید بی توجه به رهنمود های خامنه ای، خود به او رهنمود دهند. مطالبه مردمسالاری از رهبر یکی از جدی ترین این درخواستهاست.
مطالبه حزب اعتماد ملی در خصوص درخواست رفراندوم حذف نظارت استصوابی بسیار حساب شده و به موقع بود.
مطالبه مرزبندی رهبر در برابر ورود نظامیان در سیاست مطالبه ای جدی است.
مطالبه مرزبندی رهبر در برابر عدم رعایت قانون و بی قانونی های فراوان دولت مطالبه ای اساسی است.
به نظر من الان زمان خطاب مستقیم به خامنه ای است. در زمان خمینی منتقدین از وزن برابر با او برخوردار نبودند و به همین دلیل او میتوانست به راحتی آنان را حذف کند. ولی امروز سران اصلاحات باید مستقیما خامنه ای را حول شکاف مردمسالاری و قانون اساسی مخاطب سازند و از او مطالبات جدی ای بخواهند.
اصلاح طلبان ناچارند به راه پر هزینه تری وارد شوند. راهی بینابین پذیرفتن رهبری خامنه ای و یا رد کامل ان.
پذیرفتن مشروط رهبری خامنه ای . مشروط به بازگشت به راه امام و قانون اساسی.و به بیانی دیگر«پذیرفتن مطالبه محوررهبری خامنه ای»
یعنی به صراحت اعلام کنند که اگر خامنه ای موراد مشخصی را که در سیره خمینی وجود دارد و قانون اساسی بر آن تاکید کرده به درستی انجام دهد حاضرند همه اوامر او را اطاعت کنند. این راه پر هزینه است اما بازی را به نفع آنها رقم خواهد زد.

تونلی که به دوربرگردان ختم می شود

2010-02-03T16:37:00.002+03:30

در سی ساله گذشته تهران تا کنون سه مدیر داشته که هر سه اسم و رسمی در کرده اند. آن قدیمی تر از همه، پروژه های نواب، تونل رسالت، برج میلاد و یک پکیج از اتوبان و بزرگراه را کلید زد و با اینکه همه را هم نتوانست تمام کند، ولی در نزد مردم مقبول افتاد و همه او را مدیری نام نهادند که خوب کار کرده و اگر هم خورده اشکالی نداشته ، چون بالاخره شهر را چهره ای دیگر داده است.
بعد از اولی البته زمان زیادی گذشت که دیگر شهردار منحصر به فردی در تهران نیامد. هر که می آمد همان پروژه های نیمه تمام اولی را دنبال می کرد به اضافه کمی پیشروی در مترو.
ولی دومین شهردار معروف تهران که آمد، سعی کرد که از سوراخ قبلی دوباره گزیده نشود. او که ایمان داشت هیچ مدیری نمی تواند افتتاح پروژه های بزرگ را در دوره مدیریت خودش شاهد باشد، پروژه هایی تعریف کرد که بتواند در ظرف یک یا دو سال افتتاحشان کند و مصداق این ضرب المثل قدیمی شود که «کی کار کرد؟ همان که تمام کرد. » پس دست به کار شد و تهران بزرگ را مجهز به آبخوری منقش به نقش شهدا ، مستراح عمومی مجهز به تکنولوژی نوین و دوربرگردان متصف به نوآوری، ساخت. او البته برای جلوگیری از اثرات زمین لرزه احتمالی پروژه ای بسیار ارزان و کارآمد معرفی کرد به نام اتاق امن. ولی شوربختانه نتوانست آن را استارت بزند و اجرایی کند. او حتی برای حمل و نقل عمومی تهران تمام تلاشش را کرد تا مونوریل را جایگزین مترو کند، اما دستاورد آن سرگردانی چند ساله ساکنین غرب تهران بود که ترمینال اتوبوس های واحدشان در میدان صادقیه هنوز که هنوز است به گودالی عظیم بدل شده است. ولی این سه طرح آبخوری، مستراح عمومی و دوربرگردان را هم استارت زد و هم یکی یکی افتتاح کرد. او وقتی از پست خود می رفت دیگر پروژه نیمه تمامی نبود تا مدیر و شهردار بعدی در گمنامی به تکمیل آن بپردازد. بعضی از پروژه های او حتی مدیران بعدی را تا مدتها الاف کرده بود که تبعاتش را جمع کنند و آن چیزی نبود جز وام ازدواج.
اما این پروژه های زود بازده برای سومی خوش پاقدم شد. او وقتی آمد شهری را ب تحویل گرفت با کلی مشکل. که اتفاقا هیچ پروژه نمیه کاره جدی ای برایش نمانده بود. ولی پروژه لازم داشت. او تجربه هر دو شهردار قبلی را داشت. پس نه پروژه ها را آنقدر گسترده کرد که نتواند همه را جمع کند و نه پروژه ها را آنقدر خرد و کوچک کرد که بعدا موجبات خنده و تمسخر شهروندان گردد.
هر چه که او شروع کرد، پروژه ای در خور بود. ولی تا آخرش ایستاد. نمونه اش همین تونل توحید. یا پارک فرحزاد یا اتوبان باکری(آسیا) یا امتداد همت و زین الدین و 137 و سیستم جمع آوری مکانیزه زباله و هزاران اتفاق ریز و درشت دیگر.
امروز که تونل توحید را برای اولین بار رفتم دیدم که چگونه ترافیک روان این تونل تحسین انگیز وقتی روی زمین می رسد و گلوگاههای دوربرگردان بزرگراه چمران را در برابر خود می بیند، چگونه سر به زیر می اندازد و سنگین می شود و شرمگین.
و این تاوانی است که فردای روز هم گریبانمان را خواهد گرفت.
امروز برهه ای از زمان است که فردا، هر چه بالنده شویم و مغرور وقتی اثرات آن را درک کنیم چیزی جز عرق بر پیشانیمان نخواهد نشاند.
خدا کند این دوران نفس گیر زودتر پایان یابد، تا خسران تاریخی این ملت هر چه که می تواند کمتر شود و خجالت هر چه که می تواند دورتر.

چه سناریویی با مواضع اخیر مشایی، می خواند؟

2010-02-01T18:13:00.001+03:30

توجه: در متن زیر به جای واژه «احمدی نژاد» از مخفف آن «ا.ن» استفاده شده و به جای خامنه ای رهبر» مخفف آن «خ.ر» درج گردیده است.

زمانی که جنبش سبز در حد فاصل 18 تیر و روز قدس دروان پر حرارتی را طی می کرد، انتصاب مشایی به معاونت اولی و نامه رهبر و عزل وی و لحن «ا.ن» در جواب به رهبری و اتفاقاتی که بعد از آن رقم خورد ، خیلی ها را به این نتیجه رسانده بود که این درگیری ، نوعی از جنگ زرگری است که به دنبال ایجاد موضوعات دو قطبی جدیدی در افکار عمومی است و برای جلوگیری از اوج گیری بیشتر جنبش سبز طراحی شده است.
البته این جنگ به اصطلاح زرگری نتوانست در بدنه جنبش سبز کوچکترین اثری بگذارد، به همین دلیل به زودی فتیله آن پایین کشیده شد و مشایی به یکی از قدرتمندترین لابی های دولت دهم تبدیل شد.
در همان زمان هم عده ای قائل به این سناریو نبودند و اصولا سیستم اصولگرایان حاکم بر کشور را اینقدر توانمند و هوشمند نمی دانستند که بتواند چنین برنامه هایی را طراحی کرده و پیش ببرد. آنها «ا.ن» و مشایی را یک مجموعه می دانند که برای حفظ قدرت هر قیمتی را پرداخت می کنند و اصولگرایی آنها تا زمانی دوام می آورد که حافظ منافع آنان باشد و فرای آن حاضرند همه اصول را قربانی شرایط، موقعیت و قدرت خود کنند. رفتار حلقه «ا.ن» و مخصوصا مشایی و شمقدری و انسانهایی از این قبیل به شدت به این تحلیل کمک می کند.

آنطور که معلوم است، شواهد قابل دستیابی در فضای اصولگرایان حاکم بر کشور، هیچ کدام یک از این تحلیل ها را قطعا مرجح نمی سازد. بلکه آرایش قوای درونی اصولگرایان است که یکی از این دو مدل را محتمل تر می سازد.
به هر حال آنچه که قطعی است، شکاف موجود در نیروهای تایید کننده دولت دهم (محافظه کاران– اقتدارگرایان) است و بازی مشایی و دارو دسته «ا.ن»، صرفا حول این شکاف صورت می گیرد و نباید این بازی با هر سناریویی بدون توجه به این شکاف اصلی تحلیل شود.

با توجه به همین شکاف سعی می کنم موارد زیر را دسته بندی کنم

الف- اتفاقات مقبول ذیل شکاف محافظه کاران– اقتدارگرایان
مانور محافظه کارانی مانند رضایی و توکلی و لاریجانی و قالیباف بر روی نقاط ضعف امثال مشایی

نامه ایت ا... “خ.ر» برای عزل مشایی از سمت معاون اولی
منصوب کردن مشایی به عنوان رئیس دفتر «ا.ن»
شکل گیری لابی قوی ای از مشایی در ساختار اجرایی کشور

ب- اتفاقات غیر قابل توجیه ذیل شکاف محافظه کاران– اقتدارگرایان (اصولا این اتفاقات بیشتر به نفع رقیبان «ا.ن» است)

اصرار مشایی به ارائه سخنان بی ربط و بی فایده در خصوص پیامبران
توجه مشایی به هنرمندان معروف و خبرسازی های بعد از ان
سخنان بی ربط، بی فایده و پر هزینه مشایی در خصوص اسرائیل

به گمان من اگر دو بند الف و ب را به لحاظ زمانی بررسی شود معلوم می شود که جریاناتی که تا اواخر پاییز پیرامون شخصی به نام مشایی رخ داد، در قالب همان شکاف محافظه کاران– اقتدارگرایان، قابل تحلیل است. ولی اتفاقات اخیر را خیلی نمی توان در این شکاف تحلیل کرد. چون هیچ نفعی برای دارو دسته «ا.ن» ندارد و آنها را در رقابت درونی خودشان تضعیف می کند و در عوض هیچ مزیت و فایده ای هم برایشان ندارد.
به نظر می رسد که اتفاقاتی که پیرامون شخصی به نام مشایی رخ داده، هیات حاکمه نظام را به این جمع بندی رسانده که مشایی پتانسیل تبدیل شدن به یک سوپاپ را دارد. و این برنامه به صورت خودآگاه و یا ناخودآگاه طراحی شده که مشایی آنقدر پتانسیل پیدا کند تا در زمان اضطرار نظام بتواند، «ا.ن» را به خاطر او قربانی کرده و نظام را به صورت آبرومندانه از سقوط برهاند.
تصور کنید که فشار داخلی جنبش سبز و فشار خارجی آنقدر بر نظام زیاد شود که به آستانه فروپاشی برسد. کم هزینه ترین روش حذف «ا.ن» چه مختصاتی خواهد داشت؟

موضع «خ.ر» در خصوص سلامت انتخابات خدشه نیابد
در ظاهر هم که شده حذف «ا.ن» به خاطر مطالبات جنبش سبز و رهبران آن نباشد.
«خ.ر» در نقش یک ناجی ظاهر شده و به عنوان حل کننده معضلات نظام اقدامی آبرومندانه انجام دهد.

شاید بتوان مختصات دیگری هم به این سطور اضافه کرد. ولی با فرضهمین مختصات چه سناریویی بهترین سناریو خواهد بود؟
مشایی که به عنوان مظهر اختلاف بین «خ.ر» و «ا.ن» شناخته می شود تا اطلاع ثانوی مواضع مناقشه انگیزی را اتخاذ می کند و مرتب از سوی محافظه کاران نقد می شود. از سوی دیگر هیچ خللی در کار او در دولت رخ نمی دهد و «.ن» همچنان پشتیبان پر و پاقرص او باقی می ماند. “ا.ن» برای این پشتیبانی هزینه ای نخواهد داد، ولی دعواهایی مدیریت شده در این وسط شکل می گیرد که زمینه افکار عمومی و روانی دعوای شدیدی بر سر مشایی به وجود بیاید.
در زمان اضطرارمشایی یک موضع جدید و به شدت مناقشه انگیر خواهد گرفت و «ا.ن» هم به شدت از او دفاع خواهد کرد به نحوی، که «خ.ر» وارد قضیه شده و «ا.ن» را از این اقدام ملامت خواهد کرد. «ا.ن» هم پاسخ گستاخانه ای به رهبری خواهد داد که اعتراض مجلس و تعداد زیادی از وزرا را برخواهد انگیخت. و همین امر موجبات عدم کفایت سیاسی وی را فراهم خواهد آورد.

این سناریو از این جهت برای شخصی مثل «ا.ن» خوشایند است که او به کنترل شرایط توسط خودش اطمینان دارد و به خاطر جمع است که شرایط اضطرار و بحران به وجود نخواهد آمد. از این رو مشایی بدون هزینه زیادی برای او خط شنکنی می کند و بسیاری از خط قرمز های مزاحم و دست و پا گیر جمهوری اسلامی را پشت سر می گذارد تا «ا.ن» بهتر بتواند در این آشفته بازار به تثبیت قدرت خود و اقتدارگرایان بپردازد.
به نظر من این اتفاقات اخیر مشایی تنها در قالب چنین سناریویی قابل درک هست.